Naczelny Sąd
Administracyjny nie podziela również stanowiska Ministra finansów, odnośnie rozumienia użytego w art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p.
sformułowania "dzień poniesienia kosztu". Stosownie do unormowania art.
15 ust. 4e u.p.d.o.p., zarzut naruszenia której to regulacji strona
podniosła w skardze kasacyjnej, za dzień poniesienia kosztu uzyskania
przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który
ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie
otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na
podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z
wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo
biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
W ocenie
rozpatrującego sprawę składu orzekającego NSA, z przywołanego przepisu
żadną miarą nie wynika, że momentem poniesienia kosztu jest – jak
postrzega to organ interpretacyjny - dzień ujęcia go w księgach jako
kosztu, tj. dzień uznania za taki koszt z punktu widzenia przepisów
ustawy o rachunkowości. Na wniosek taki nie może naprowadzać też treść
art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. (Podatnicy są obowiązani do prowadzenia
ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób
zapewniający określenie wysokości dochodu [straty], podstawy
opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do
uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia
wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m).
Wypada zgodzić się z tezą
zaprezentowaną m.in. w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II
FSK 1091/10, że pogląd jakoby w świetle art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p.,
koszt należało rozpoznać w oparciu o uregulowania wynikające z ustawy o
rachunkowości, nie wynika z unormowania ukształtowanego przepisem art.
15 ust. 4d tej ustawy. Okoliczność, że w ostatnim z wymienionych
przepisów posłużono się zwrotem "[...] uważa się dzień, na który ujęto
koszt w księgach rachunkowych [...]", a nie określeniem "[...] uważa się
dzień, na który ujęto jako koszt w księgach rachunkowych [...]"
potwierdza zasadność przyjętego przez sąd administracyjny pierwszej
instancji rozumowania, obalając tym samym podniesione w skardze
kasacyjnej zarzuty. Skoro tak, należy uznać, że faktyczna data dokonania
zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego
wydatku i wpływać na moment zaliczenia go jako kosztu w rozumieniu art.
15 ust. 4e u.p.d.o.p. Nie jest ona bowiem datą ujęcia kosztu, a jedynie
datą technicznego wprowadzenia informacji do systemu. Uznanie za zasadne
racji prezentowanych w skardze kasacyjnej byłoby równoznaczne z
aprobatą stanowiska, że o jednym z najistotniejszych elementów
konstrukcyjnych podatku dochodowego decydowałby akt prawny, który nie
mieści się w systemie prawa podatkowego, a nie ustawa podatkowa."
Czyli jeśli macie do czynienia z przypadkiem kiedy opierając się, choć na karkołomnej konstrukcji myślowej, dochodzicie do wniosku, że w ocenie organu podatkowego można doprowadzić do opodatkowania zdarzenia lub wcześniejszego określenia momentu powstania przychodu, piszcie wnioski interpretacyjne i brońcie swych racji przed sądami na tym etapie. Bo obrona po postępowaniu podatkowym może być zdecydowanie bardziej stresująca i kosztowna.